Süreç başlamadan önce eşimle ben iletişim konusunda kendimize güvenen bir çifttik. Sorunları konuşarak çözerdik, sessiz kalmazdık, küskünlüklerimiz uzun sürmezdi. Ama bu süreç bize gösterdi ki “iyi iletişim”, her duygusal yükün altında aynı biçimde çalışmıyor.
İlk haftalarda her şey yolundaydı. Randevulara birlikte gidiyorduk, doktorun söylediklerini akşamları kanepede oturup tekrar konuşuyorduk. Ama birkaç hafta sonra aramıza sessizlik girmeye başladı.
Sessizliğin sebebi bir kavga değildi. Sebebi şuydu: Ben süreci duygusal olarak taşıyordum, o ise “mantıklı olan tarafta olmam gerekiyor” diye düşünüyordu. Bu rol ayrımı ikimizi de yordu. Ben onu soğuk buluyordum; o beni duyguların içinde fazla kaybolmuş buluyordu.
Bir akşam mutfakta küçük bir tartışma çıktı. Konu çok önemli değildi; çorba tuzluymuş, bulaşık makinesi açılmamış. Ama arkasında biriken başka şeyler vardı. Tartışma on dakika sürdü ama o gece ikimiz de uyuyamadık. Sabah kahvaltıda o bana “Biz bu süreci beraber taşıyor muyuz yoksa paralel taşıyor muyuz?” diye sordu. Bu soru bana çok dürüst geldi.
O günden sonra haftada bir akşamı bu konuya ayırdık. Resmi bir toplantı gibi değil, bir sohbet gibi. Bir fincan çay, kanepede yan yana, telefonlar başka odada. İlk başta garip geldi ama birkaç hafta sonra bu zaman ikimizin de beklediği bir ana dönüştü.
Bu sohbetlerde birkaç şeyi fark ettim. Birincisi, eşim benimle aynı hızda hissetmiyordu ama aynı şiddette hissediyordu. Sadece duyguları daha az gösteriyordu. İkincisi, onun sessizliği benim düşündüğüm gibi ilgisizlik değil, çoğunlukla korumacılıktı. Beni daha fazla üzmemek için bazı şeyleri dile getirmiyordu. Üçüncüsü, benim duygusal yoğunluğum onu zorluyordu çünkü o her duyguya bir çözüm bulmak zorunda hissediyordu. Oysa bazı duyguların çözümü değil, sadece tanınması gerekiyordu.
Bir kural daha koyduk: “Şimdi sadece dinlemeni istiyorum” cümlesi aramızda bir şifre oldu. Bunu söylediğimde o cevap vermiyor, sadece dinliyordu. Bu küçük cümle, bizim birçok yanlış anlaşılmamızı önledi.
Zamanla ben de onun hakkında bir şey öğrendim. O, işleri somutlaştırdığında rahatlıyordu. Randevu tarihlerini takvime yazmak, evde günlük bir plan kurmak ona iyi geliyordu. Benim için bazen gereksiz detay gibi görünen bu düzen, onun bu süreci taşıma biçimiydi. Buna saygı göstermeye çalıştım.
Arada hâlâ zor günler oldu. Bir akşam kötü bir haber sonrası birbirimize ters baktığımızı fark ettim. Ama artık bu an üzerinde fazla durmadan, birkaç saat sonra “Biraz önce kötüydük, şimdi konuşalım mı?” diyebiliyorduk. Bu basit cümle bizim için büyük bir ilerlemeydi.
Bir noktada beraber kısa bir çift terapisi de aldık. Süreci değil, iletişim biçimimizi konuştuk. İyi ki yapmışız. Dışarıdan bir gözün rehberliği, bizim tek başımıza bulamayacağımız bazı açıklıkları gösterdi.
Bu süreç ilişkimizi değiştirdi. Ama değişim illa negatif değildi. Birbirimizi farklı bir düzlemde tanımak zorunda kaldık. Onun sakin yüzünün altında ne olduğunu, benim duygusal dalgamın ardında ne olduğunu daha önce bu kadar yakından görmemiştim.
Bugün bu süreci düşündüğümde en çok şuna inanıyorum: İyi iletişim statik değildir. Her yeni yük, iletişimi yeniden kurmayı gerektirir. Biz bu yeniden kurmayı, zaman zaman tökezleyerek, ama her seferinde birbirimize geri dönerek yaptık. Benim açımdan değerli bir deneyim oldu.