SHBG Nedir?
Seks Hormonu Bağlayıcı Globulin (SHBG), karaciğerde sentezlenen bir glikoproteindir. Plazmada dolaşan testosteron ve dihidrotestosteronun yaklaşık %40-60'ını, estradiolün ise %20-30'unu yüksek afinite ile bağlar. SHBG'ye bağlı hormon biyolojik olarak aktif değildir; sadece serbest hormon hücre içine girerek etki gösterir.
SHBG Düzeyini Etkileyen Faktörler
SHBG'yi yükselten durumlar:
- Östrojen fazlalığı (gebelik, oral kontraseptif)
- Hipertiroidi
- Karaciğer sirozu (erken evre)
- Anoreksiya nervoza
- Yaşlanma (erkeklerde)
SHBG'yi düşüren durumlar:
- Obezite ve insülin direnci
- Hipotiroidi
- PCOS
- Nefrotik sendrom
- Androjen fazlalığı
- Glukokortikoid tedavisi
SHBG ve İnfertilite
SHBG düşüklüğü, insülin direnci ve metabolik sendromun güçlü biyobelirtecidir. PCOS'ta SHBG düşüklüğü, serbest testosteron yüksekliğine yol açar — hiperandrojenizmin klinik bulguları (hirsutizm, akne) bu serbest testosteron artışına bağlıdır.
Erkeklerde SHBG ölçümü, total testosteron sınırda olan vakalarda (200-350 ng/dL) serbest testosteron hesabı için kullanılır. Obez hastalarda total testosteron normal görünse bile SHBG düşüklüğü serbest testosteronu azaltabilir.
Serbest Androjen İndeksi
Serbest Androjen İndeksi (FAI) = (Total Testosteron / SHBG) × 100
FAI > 5 kadınlarda hiperandrojenizmin tanısal göstergesidir ve PCOS değerlendirmesinde kullanılır.