Progesteron Nedir?
Progesteron, ovulasyondan sonra oluşan korpus luteum tarafından salgılanan bir steroid hormondur. Gebelik başladığında önce korpus luteum, yaklaşık 7-10. haftalardan sonra ise plasenta progesteron üretiminin başlıca kaynağı olur.
Temel Görevleri
- Endometriumu sekretuar evreye dönüştürerek embriyo implantasyonu için uygun hale getirir.
- Uterus kas kasılmalarını baskılayarak gebeliğin sürdürülmesini sağlar.
- Servikal mukusu kalınlaştırır ve bakteri geçişini engeller.
- Gebelik boyunca immünolojik toleransa katkıda bulunur.
- Bazal vücut ısısını yaklaşık 0.3-0.5°C yükseltir.
IVF'te Progesteronun Rolü
Kontrollü ovaryan uyarım ve yumurta toplama işlemi, doğal korpus luteum fonksiyonunu bozar. Bu nedenle IVF'te luteal faz desteği şarttır. Progesteron:
- Vajinal (jel, ovül, kapsül)
- İntramusküler enjeksiyon
- Oral (daha az tercih edilir) yollarla verilebilir.
FET (dondurulmuş embriyo transferi) sikluslarında, hormon replasman tedavisinde progesteron başlama zamanı, transfer gününü belirleyen en kritik parametredir.
Trigger Günü Progesteron
Trigger günü (ovulasyon tetiklemesi) progesteron düzeyinin > 1.5 ng/mL olması prematür lüteinizasyon olarak değerlendirilir ve taze transferde implantasyon oranlarını düşürür. Bu durumda freeze-all stratejisi önerilebilir.
Gebelikte Progesteron
Gebelikte progesteron düzeyleri kademeli olarak artar. Erken gebelikte düşük progesteron, düşük riski ile ilişkilidir ancak tek başına tanı değildir.
Düşük Progesteron Nedenleri
- Anovulasyon
- Korpus luteum yetmezliği
- Erken gebelik kayıpları
- Ektopik gebelik
Yüksek Progesteron
- Gebelik
- Luteal faz
- Korpus luteum kisti
- Konjenital adrenal hiperplazi
Ölçüm Zamanlaması
Ovulasyonun doğrulanması için progesteron genellikle siklusun 21. gününde (28 günlük siklusta) bakılır. > 3-5 ng/mL değer ovulasyonun gerçekleştiğini gösterir.