Endometrial Polip Nedir?
Endometrial polip, endometriumdan köken alan, endometrial bezler ve stromadan oluşan ve genellikle iyi huylu olan lokal çıkıntılardır. Tek veya çoklu olabilir; boyutları birkaç milimetreden 4-5 cm'ye kadar değişir.
Sıklık
- Premenopoz kadınlarda ~%10-25
- Postmenopoz kadınlarda %30
- İnfertil kadınlarda ~%15-25
- Anormal uterin kanaması olanlarda %10-40
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- Östrojen maruziyeti: Polipler östrojen duyarlıdır
- Yaş: 40-50 arası zirve
- Obezite
- Hipertansiyon
- Tamoksifen kullanımı (meme kanseri tedavisi) — polip riski 5-10 kat
- Geç menopoz
- Hormonal replasman tedavisi
- Lynch sendromu
Klinik Belirtiler
- Anormal uterin kanama (en yaygın) — menoraji, intermenstrüel kanama
- Postmenopozal kanama (en önemli semptom, her zaman araştırılmalı)
- İnfertilite
- Disparöni
- Tekrarlayan gebelik kaybı
- Genellikle asemptomatik (%50'si rastlantısal bulunur)
Tanı
Transvaginal Ultrason (TVUSG)
- Kalın, heterojen endometrium
- Proliferative fazın başında (siklus 4-10. gün) en iyi görüntüleme
- Doppler ile "pedicle artery sign" tanısal
Sonohysterografi (SIS)
Salin veya jel ile uterus doldurulur. Polipin şeklini, boyutunu ve yerleşimini net gösterir. Histeroskopiye oranla daha non-invaziv.
Histeroskopi
Altın standart — hem tanı hem tedavi yapılabilir. Doğrudan görüntüleme ile polip çıkartılır ve patolojiye gönderilir.
Endometrial Biyopsi
Kör biyopsi polipleri kaçırabilir; tanı için güvenilir değildir.
Malignite Riski
Endometrial poliplerin %95'inden fazlası iyi huyludur. Ancak:
- Postmenopozal hastalarda malignite riski %3-5
- Premenopozal hastalarda < %1
- Risk faktörleri: Yaş, tamoksifen kullanımı, polip boyutu > 1.5 cm, anormal kanama varlığı
Bu nedenle semptomatik ve yaşlı hastalarda polip histolojik değerlendirmesi önemlidir.
İnfertilite ile İlişkisi
Polipler infertiliteye birkaç mekanizma ile yol açar:
- Mekanik engel: İmplantasyon alanını kapsar
- Sperm transportunu bozar
- Endometrial reseptiviteyi azaltır (anormal sekretuvar değişimler)
- Glikodelin ve inflamatuar sitokin üretiminde artış
- Anormal vaskülarizasyon
Tedavi
Histeroskopik Polipektomi (Altın Standart)
- Lokal veya genel anestezi
- Ambulatuvar
- Düşük komplikasyon oranı
- Polipin tamamen çıkarılması
- Patolojik değerlendirme
- İnfertilite tedavisinde gebelik oranlarını ~2 kat artırır
Spontan Regresyon
Küçük (< 10 mm) ve asemptomatik polipler 1 yıl içinde ~%25 oranında kendiliğinden geriler. Bu nedenle küçük, asemptomatik, genç hastada bekleme tercih edilebilir.
Medikal Tedavi
Progestin, LNG-IUD veya GnRH agonistleri bazen semptom kontrolü için kullanılır ancak tedavi edici değildir.
IVF Öncesi Polipektomi
IVF siklusundan önce tüm saptanan polipler çıkarılmalıdır. Bazı çalışmalar:
- Polip rezeksiyonu sonrası gebelik oranları %40-60 (klerensten sonra doğal siklusta)
- IVF başarı oranları %25-30 artar
Rezeksiyon sonrası 1-2 ay beklenerek IVF'e başlanır.
Takip
Polipektomi sonrası nüks oranı %15-40. Rekürren vakalarda:
- Tekrar histeroskopi
- Sık takip (TVUSG her 6-12 ay)
- Hormonal baskılama (seçilmiş vakalarda)